Το πείραμα του Ερατοσθένη

Τη περασμένη εβδομάδα οι μαθητές της Ε' τάξης της Ελληνογερμανικής Αγωγής επανέλαβαν το πείραμα του Ερατοσθένη και μέτρησαν με επιτυχία τη περιφέρεια της Γης. Οι μικροί μαθητές βγήκαν στο προάυλιο και μέτρησαν τη σκιά μιας ράβδου την ώρα που ο ήλιος βρισκοταν στο ζενίθ. Στη συνέχεια επέστρεψαν στις τάξεις τους και με τη βοήθεια των δασκάλων τους υπολόγισαν τη περίμετρο της Γης κάνοντας χρήση ανάλογων ποσών.

Η άσκηση έγινε στο πλαίσιο των διαθεματικών δραστηριοτήτων της Ε' δημοτικού με θέμα την αστρονομία. Σκοπός της άσκησης ήταν να εξασκηθούν οι μαθητές στη διεξαγωγή απλών μετρήσεων κυρίως στη μέτρηση γωνίας με μοιρογνωμόνιο, καθώς και στην χρήση των ανάλογων ποσών και των αναλογιών που αποτελεί κομμάτι της ύλης των μαθηματικών τους.


Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την διαδικασία της άσκησης και αναλυτική περιγραφή της μπορείτε να επισκευθείτε την αντίστοιχη εκπαιδευτική διαδρομή της ψηφιακής βιβλιοθήκης του Open Science Resources, εδώ.

Παίζοντας με τους κρατήρες της σελήνης

Οι μαθητές της Ε' δημοτικού του σχολείου μας στο πλαίσιο των διαθεματικών δραστηριοτήτων, ασχολήθηκαν με τους κρατήρες της σελήνης.

Στο πρώτο μέρος της δραστηριότητας τα παιδιά δημιούργησαν κρατήρες όμοιους με αυτούς στην επιφάνεια της σελήνης χρησιμοποιώντας ταψάκια με βρεγμένη άμμο και πλαστελίνη. Οι μαθητές πετούσαν τους "κομήτες" τους και παρατήρησαν μέσα στο ταψάκι τη δημιουργία των κρατήρων, όπως γίνεται και στην επιφάνεια της σελήνης.

Τα παιδιά στη συνέχεια επιχείρησαν να μετρήσουν τη διάμετρο των κρατήρων στη σελήνη. Έφτιαξαν ένα παζλ από φωτογραφίες της σελήνης και μέτρησαν τη διάμετρο μερικών κρατήρων από τις εικόνες καθώς και τη διάμετρο της σελήνης στο παζλ. Χρησιμοποιώντας και τη πραγματική τιμή της διαμέτρου της σελήνης και με τη βοήθεια ανάλογων ποσών οι μικροί μαθητές υπολόγισαν το πραγματικό μέγεθος των κρατήρων που είδαν στις φωτογραφίες.

H δραστηριότητα βασίστηκε στο εκπαιδευτικό σενάριο "Μετρώντας τους κρατήρες της Σελήνης" της ψηφιακής βιβλιοθήκες του COSMOS

Ήταν στραβό το Λύκειο...

Το άρθρο που ακολουθεί είναι της Ολυμπίας Λάτσου και δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία τη Δευτέρα 10 Ιανουαρίου 2011: (για την δημοσίευση στο site της Ελευθεροτυπίας δείτε εδώ.)

11 Οκτωβρίου 2010: «Στόχος του υπουργείου είναι η αναβάθμιση της διδασκαλίας της Ιστορίας». Υφυπουργός Παιδείας Εύη Χριστοφιλοπούλου.
14 Οκτωβρίου 2010: «Είμαστε περήφανοι για την Ιστορία μας και γι' αυτό θα παραμείνει κεντρικό αντικείμενο στην εκπαίδευση των Ελλήνων μαθητών». Υφυπουργός Παιδείας, Γιάννης Πανάρετος.

Ιανουάριος 2011: Το υπουργείο Παιδείας βγάζει την Ιστορία από τον κορμό της υποχρεωτικής διδασκαλίας στη Β' και στη Γ' Λυκείου και τη μετατρέπει σε μάθημα επιλογής. Την εντάσσει σε ομάδα μαθημάτων με τον τίτλο «Αρχαιογνωσία» και η διδασκαλία της περιορίζεται στην «Αρχαία Ιστορία» και την «Ιστορία των ιδεών». Η «Ευρωπαϊκή Ιστορία» εντάσσεται σε άλλη ομάδα, αυτή των Κοινωνικών Επιστημών. Η Νεότερη Ιστορία της Γ' Λυκείου δεν υπάρχει στο ωρολόγιο πρόγραμμα. Στην πρώτη Λυκείου η Ιστορία παραμένει μάθημα υποχρεωτικό με 3 ώρες διδασκαλία την εβδομάδα.

Αυτό προβλέπει η τελική, μέχρι στιγμής, πρόταση του υπουργείου Παιδείας για τη δομή και τη μορφή του Νέου Λυκείου. Συντάκτες της πρότασης, που φέρνει στη δημοσιότητα η «Ε», είναι οι: Αλέξης Δημαράς, Βασ. Κουλαϊδής και Κ. Δημόπουλος.

Βαθιά γνώση της μητρικής γλώσσας, υψηλό επίπεδο της αγγλικής, με τα επιλεγόμενα μαθήματα να κυριαρχούν έναντι των υποχρεωτικών, εισαγωγή της τέχνης και του πολιτισμού στο ωρολόγιο πρόγραμμα και ριζική αλλαγή του μοντέλου διδασκαλίας είναι τα ζητούμενα που θέλει το υπουργείο Παιδείας για το Νέο Λύκειο.

Γύρω από τους άξονες αυτούς στρέφεται και η συγκεκριμένη πρόταση με την οποία μειώνεται ο αριθμός των γνωστικών αντικειμένων αλλά αυξάνονται ελαφρά οι διδακτικές ώρες. Στην Α' Λυκείου οι ώρες, από 32 που είναι σήμερα, γίνονται 34. Στη Β' Λυκείου από 34 και 35 που είναι σήμερα (ανάλογα με την κατεύθυνση) γίνονται 33. Στη Γ' Λυκείου από 31 ώρες που είναι σήμερα γίνονται 33.

Μάθημα επιλογής θα είναι και τα Θρησκευτικά και για τις 3 τάξεις του Λυκείου. Εντάσσονται στην ομάδα «Κοινωνικές Επιστήμες» με 2 ώρες διδασκαλία στην Α' Λυκείου και 3 ώρες στη Β' και στη Γ' Λυκείου.

Η Πληροφορική με τη σημερινή της μορφή ως αυτόνομο μάθημα δεν υπάρχει στο Νέο Λύκειο, αφού με τις επερχόμενες αλλαγές οι Νέες Τεχνολογίες θα διατρέχουν πλέον όλη τη σχολική ζωή του μαθητή.

Η Επιτροπή προτείνει:

1Την αύξηση των ωρών διδασκαλίας της Νεοελληνικής Γλώσσας και της Λογοτεχνίας κατά δύο ώρες.

2Την ενίσχυση της αγγλικής γλώσσας που θα διδάσκεται υποχρεωτικά και στις 3 τάξεις του Λυκείου, 3 ώρες την εβδομάδα.

3Τη μείωση του αριθμού των γνωστικών αντικειμένων, τα οποία εντάσσονται σε ομάδες μαθημάτων ως προς το περιεχόμενό τους (αρχαιογνωσία, μαθηματικά κ.λπ.).

4Την καθιέρωση περισσότερων μαθημάτων επιλογής και λιγότερων υποχρεωτικών στη Β' και στη Γ' Λυκείου και την ελευθερία επιλογής του μαθητή.

5Την εισαγωγή δύο επιπέδων στη διδασκαλία ορισμένων μαθημάτων. Το βασικό και το υψηλό, ανάλογα με τις δυνατότητες του μαθητή.

6Την εισαγωγή νέων μαθημάτων, μέσω της ζώνης «Τέχνη και Πολιτισμός» και μέσω των «Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών» που εντάσσονται οργανικά στο πρόγραμμα σπουδών του Νέου Λυκείου.

7Την αύξηση των επιλογών στη διδασκαλία ξένων γλωσσών.

8Την εισαγωγή νέων τεχνολογιών που διατρέχουν όλη τη μαθησιακή διδασκαλία.

9 Την αλλαγή ριζικά του μοντέλου διδασκαλίας και την εφαρμογή της συνεργατικής μεθόδου.

10Την εισαγωγή ερευνητικής εργασίας την οποία θα κάνει ο μαθητής με τη βοήθεια καθηγητή-συμβούλου. Θα εκπονείται μια εργασία τη χρονιά με ελεύθερη θεματική και για την υλοποίησή της θα ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία.

Τι προβλέπεται για την Α' Λυκείου

Το σύνολο των μαθημάτων είναι 11. Τα 7 είναι υποχρεωτικά και τα 4 επιλεγόμενα.

α) Τα υποχρεωτικά περιλαμβάνουν ένα φάσμα γνωστικών αντικειμένων το οποίο παρέχει τις βασικές γνώσεις για την αναγκαία γενική παιδεία με ικανοποιητικό αριθμό διδακτικών περιόδων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας.

β) Τα επιλεγόμενα μαθήματα εντάσσονται σε τέσσερις κατηγορίες μαθημάτων. Οι μαθητές μπορούν να επιλέξουν ένα μάθημα από κάθε ομάδα.

γ) Οι διδακτικές ώρες είναι 34, οι 24 είναι για τα υποχρεωτικά μαθήματα και οι 10 για τα επιλεγόμενα.

δ) Οι μαθητές επιλέγουν υποχρεωτικά μια δραστηριότητα και μια ερευνητική εργασία.

Τι προβλέπεται για τη Β' και Γ' Λυκείου

Το σύνολο των μαθημάτων είναι 9, τα 3 υποχρεωτικά και τα 6 επιλεγόμενα.

α) Τα υποχρεωτικά μαθήματα αφορούν τη διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας, την πρώτη ξένη γλώσσα που είναι τα αγγλικά και τη φυσική αγωγή.

β) Τα επιλεγόμενα μαθήματα εντάσσονται σε 6 ομάδες. Η κάθε ομάδα περιλαμβάνει ομοειδή γνωστικά αντικείμενα. Ορισμένα από αυτά προσφέρονται σε βασικό και σε υψηλό επίπεδο. Από τις ομάδες αυτές οι μαθητές επιλέγουν υποχρεωτικά ένα μάθημα από κάθε ομάδα. Επιλέγουν υποχρεωτικά τουλάχιστον ένα εξάωρο μάθημα από τις ομάδες Α έως Ε.

γ) Οι διδακτικές ώρες που πρέπει να συμπληρώσουν είναι 33. Οι 12 ώρες είναι για τα υποχρεωτικά μαθήματα και οι 21 για τα επιλεγόμενα.

δ) Οι μαθητές επιλέγουν υποχρεωτικά μια δραστηριότητα και μία ερευνητική εργασία. *

Ποιοι είναι οι 3 της Επιτροπής

* Ο Αλέξης Δημαράς είναι ιστορικός της εκπαίδευσης, φιλόλογος. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Λονδίνο. Διετέλεσε πρόεδρος του Κέντρου Εκπαιδευτικής Ερευνας. Ηταν ο βασικός συντάκτης του «Εθνικού Απολυτηρίου» που παρουσίασε το 1996 ο Γ. Παπανδρέου ως υπουργός Παιδείας.

* Ο Βασίλης Κουλαϊδής είναι γενικός γραμματέας του υπουργείου Παιδείας. Καθηγητής Παιδαγωγικής του τμήματος Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Πτυχιούχος του ΕΜΠ, με διδακτορικό στο Institute of Education του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Διετέλεσε αντιπρόεδρος του Κέντρου Εκπαιδευτικής Ερευνας (2000-2004).

* Ο Κώστας Δημόπουλος, σύμβουλος του υπουργείου Παιδείας. Σπούδασε φυσικός, απέκτησε μεταπτυχιακό στη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών από το Πανεπιστήμιο του Reading και διδακτορικό στις Επιστήμες της Αγωγής από το Παιδαγωγικό τμήμα του Πανεπιστημίου Πατρών. Σήμερα είναι αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.

Επιμορφωτικό εργαστήριο για το έργο Open Science Resources στο ίδρυμα Ευγενίδου

Την Παρασκευή 17 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο ίδρυμα Ευγενίδου το 3ο επιμορφωτικό εργαστήριο στο πλαίσιο του έργου "Open Science Resources".

Πριν την έναρξη του εργαστηρίου οι παρεβρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να δουν από κοντά τα 5 mini εκθέματα που έχουν δημιουργηθεί στο πλαίσιο του έργου "Science Center To Go" και τα οποία στοχεύουν στη διδασκαλία της φυσικής μέσω της εφαρμογής της τεχνολογίας επαυξημένης πραγματικότητας.

 

Ο διπλός κώνος

 Το φαινόμενο Doppler

H κίνηση  των μορίων ενός αερίου

Το πείραμα της διπλής σχισμής

Η αεροδυναμική ενός φτερού

Μετά την παρουσίαση οι εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν το αποθετήριο του Open Science Resources και να δουν παραδείγματα εκπαιδευτικών διαδρομών που έχουν σχεδιαστεί στο πλαίσιο του έργου αυτού. Πιο συγκεκριμένα παρουσιάστηκε η εκπαιδευτική διαδρομή "Το ηλεκτρομαγνητικό Φάσμα" που είναι βασισμένο στο αντίστοιχο έκθεμα του ιδρύματος Ευγενίδου καθώς και η εκπαιδευτική διαδρομή "Το πείραμα της διπλής σχισμής - Ο κυματοσωματιδιακός Δυϊσμός" που είναι βασισμένη στο αντίστοιχο mini έκθεμα του "Science Center To Go".

Μετά την παρουσίαση του αποθετηρίου έγινε παρουσίαση τόσο του εργαλείου δημιουργίας εκπαιδευτικών διαδρομών όσο και του εργαλείου δημιουργίας αρχείου μεταδεδομένων για τον χαρακτηρισμό εκπαιδευτικών διαδρομών και γενικότερα ψηφιακού υλικού.

Τέλος οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν οι ίδιοι τα εργαλεία που παρουσιάστηκαν προκειμένου να ανεβάσουν στο αποθετήριο του Open Science Resources τις δικές τους εκπαιδευτικές διαδρομές.

Εκπαιδευτικό Εργαστήριο: «Καινοτόμες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις που προωθούν τη συνεργασία Σχολείου και Μουσείων Φυσικής Ιστορίας σε θέματα περιβάλλοντος και φυσικών επιστημών» - Οδηγίες για το σχεδιασμό εκπαιδευτικής διαδρομής.

Στο πλαίσιο της πρακτικής φάσης του εργαστηρίου που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 26 Ιανουαρίου 2011 στο μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, οι εκπαιδευτικοί και οι μουσειοπαιδαγωγοί θα συζητήσουν και θα παρουσιάσουν τις δικές τους εκπαιδευτικές διαδρομές οι οποίες θα υποστηρίζουν και θα εμπλουτίζουν την εκπαιδευτική τους πρακτική στο πλαίσιο του αναλυτικού προγράμματος και της Σχολικής Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Για να επιτευχθεί αυτό, ως εκπαιδευτικοί και μουσειοπαιδαγωγοί θα πρέπει να σχεδιάσετε μια δομημένη εκπαιδευτική διαδρομή με βάση το πρότυπο που θα βρείτε εδώ. 

Κάθε εκπαιδευτική διαδρομή χωρίζεται σε 3 στάδια, πριν την επίσκεψη, επίσκεψη και μετά την επίσκεψη. Θα χρειαστεί να φτιάξετε μια σειρά από πλάνα μαθήματος ή φύλλα εργασίας για καθένα από αυτά τα στάδια. Η εκπαιδευτική διαδρομή θα πρέπει να περιγράφει το όραμα σας στο πως μπορεί να πραγματοποιηθεί μια (εικονική ή φυσική) επίσκεψη σε ένα ΜΦΙ σε σχέση με το διδακτικό αντικείμενο σας. Τα παράδειγμα της Θαλάσσιας Χελώνας Caretta-Caretta και του Δεινοθήριου που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια του πρώτου εργαστηρίου μπορείτε να τα βρείτε εδώ και εδώ.  Μπορείτε ελεύθερα να τα τροποποιήσετε, αλλάξετε, επαναχρησιμοποιήσετε για τη δημιουργία της δική σας εκπαιδευτικής διαδρομής.

Επίσης, η εκπαιδευτική διαδρομή θα πρέπει να εμπλουτιστεί με ψηφιακό επιστημονικό περιεχόμενο το οποίο μπορείτε να βρείτε διαθέσιμο στη πύλη του OSR (θα πρέπει πρώτα να εγγραφείτε) ή του COSMOS (θα πρέπει πρώτα να εγγραφείτε) ή της Europeana  ή όπου αλλού επιθυμείτε. Το εκπαιδευτικό περιεχόμενο που θα βρείτε στις πύλες του OSR και του COSMOS έχουν τη μορφή ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου (π.χ. εκθέματα, κείμενα, φωτογραφίες, videos, κλπ) ή τη μορφή μιας εκπαιδευτικής διαδρομής (δομημένης ή ανοιχτής).

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα παραδείγματα της εκπαιδευτικής διαδρομής της θαλάσσιας χελώνας και του δεινοθήριου καθώς και το ανάλογο ψηφιακό επιστημονικό περιεχόμενο για τη δημιουργία της δική σας εκπαιδευτικής διαδρομής. Η παρουσίαση σας θα πρέπει κατά προτίμηση να είναι σε power point (.ppt) ή σε Word (.doc). Σας παρακαλούμε να αποθηκεύσετε την εκπαιδευτική διαδρομή σας καθώς και το ανάλογο ψηφιακό περιεχόμενο σε ένα flash disk για τη διευκόλυνση της παρουσίασης σας κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου.

Εκπαιδευτικό Εργαστήριο: «Καινοτόμες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις που προωθούν τη συνεργασία Σχολείου και Μουσείων Φυσικής Ιστορίας σε θέματα περιβάλλοντος και φυσικών επιστημών»

Η Ελληνογερμανική Αγωγή (ΕΑ) και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης (ΜΦΙΚ), στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού προγράμματος Natural Europe, υλοποίησαν  τη Δευτέρα 20 Δεκεμβρίου 2010 ένα εκπαιδευτικό εργαστήριο με τίτλο:

 «Καινοτόμες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις που προωθούν τη συνεργασία Σχολείου και Μουσείων Φυσικής Ιστορίας σε θέματα περιβάλλοντος και φυσικών επιστημών».

Στο εργαστήριο που διεξήχθει στο Μουσείο Φυσικής Ιστρορίας Κρήτης συμμετείχαν πάνω από 80 εκπαιδευτικοί Α/θμιας Εκπαίδευσης (Δημοτικής Εκπαίδευσης), εκπαιδευτικοί Β/θμιας Εκπαίδευσης (κλάδου ΠΕ4) και μουσειοπαιδαγωγοί Μουσείων Φυσικής Ιστορίας (ΜΦΙ).

Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου παρουσιαστήκαν καινοτόμες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις όπως τα εκπαιδευτικά σενάρια ή μονοπάτια ή διαδρομές τα οποία μπορεί να αποτελούν το σχεδιασμό μιας μικρής εκπαιδευτικής δραστηριότητας που γίνεται στα πλαίσια μιας διδακτικής ώρας ή ακόμα μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης ενός θέματος. Μια άλλη καινοτομία που παρουσιάστηκε στο εργαστήριο αφορά τα εκπαιδευτικά μέσα τα οποία υποστηρίζουν την υλοποίηση των παραπάνω εκπαιδευτικών σεναρίων. Τα πλεονεκτήματα των καινοτόμων εκπαιδευτικών προσεγγίσεων είναι πολλαπλά και αμφίπλευρα. Αναπτύσσεται η συνεργασία μεταξύ των Σχολείων και των ΜΦΙ όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και άλλων ευρωπαϊκών χωρών μέσω της οποίας επιτυγχάνονται δύο βασικοί στόχοι. Η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των εκθεμάτων των ΜΦΙ, των πληροφοριών και των αρχείων των ΜΦΙ από το Σχολείο καθώς και η ενίσχυση του εκπαιδευτικού ρόλου των ΜΦΙ με τη συμβολή της εκπαιδευτικής κοινότητας

Natural Europe: Φυσική Ιστορία και Πολιτιστική Κληρονομία σε Ευρωπαϊκές Ψηφιακές Βιβλιοθήκες για την Εκπαίδευση

Το ευρωπαϊκό έργο Natural Europe αποσκοπεί στην αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της άτυπης μάθησης που πραγματοποιείται σε μουσεία και κέντρα διάδοσης της επιστήμης, αναδεικνύοντας νέες προσεγγίσεις που καταργούν τα όρια μεταξύ της επίσημης εκπαίδευσης και της άτυπης μάθησης με τη συμμετοχή των εκπαιδευόμενων σε ευχάριστες μαθησιακές εμπειρίες. Οι εταίροι του έργου θα διερευνήσουν τις παιδαγωγικές πτυχές των καινοτόμων εφαρμογών του έργου έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα παιδαγωγικό πλαίσιο που θα αναγνωρίζει την ποικιλομορφία των προσωπικών μαθησιακών συμπεριφορών σε διαφορετικά πλαίσια και εφαρμογές. Με βάση την προτεινόμενη παιδαγωγική προσέγγιση, μια σειρά από εκπαιδευτικές διαδρομές θα αναπτυχθούν για να ενισχύσουν την μαθησιακή δραστηριότητα των διαφόρων ομάδων χρηστών κατά τη διάρκεια της επίσκεψης τους στο μουσείο φυσικής ιστορίας. Το κύριο αποτέλεσμα του έργου θα είναι μια ψηφιακή βιβλιοθήκη φυσικής ιστορίας προσανατολισμένη σε υπηρεσίες εξεύρεσης ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού που θα προσφέρονται μέσω των ιστοσελίδων των συμμετεχόντων μουσείων, σχολείων και ηλεκτρονικών εκδοτικών υπηρεσιών εκπαίδευσης.